Solo per questa volta

Mio padre, che io sappia, non ha mai usato la parola «amore» a proposito di un cane.

Babai im, me sa di unë, nuk e ka përdorur kurrë fjalën “dashuri” për një qen.

Balo, nel suo vocabolario, era un cane da guardia: viveva fuori, mangiava quel che avanzava e non aveva alcun diritto di posare una zampa sulle piastrelle della cucina.

Balo, në fjalorin e tij, ishte qen roje: jetonte jashtë, hante ç'mbetej nga tryeza dhe nuk kishte punë të vinte këmbë në pllakat e kuzhinës.

Questa era la posizione ufficiale, e in quattordici anni non era mai stata rivista.

Ky ishte qëndrimi zyrtar, dhe në katërmbëdhjetë vjet nuk ishte rishikuar kurrë.

Eppure, quando tornai da Londra quell'agosto, notai che gli avanzi comprendevano ormai petti di pollo interi, e che la coperta nella cuccia aveva una somiglianza impressionante con il cappotto buono, quello invernale, di mio padre.

E megjithatë, kur u ktheva nga Londra atë gusht, vura re se tepricat tani përfshinin gjoksa të tëra pule, dhe se ajo që shtrohej në kolibe kishte një ngjashmëri të habitshme me pallton e mirë dimërore të babait.

Il temporale arrivò la mia quarta notte, come arrivano d'estate i temporali a Scutari: tutto d'un tratto, come se qualcuno avesse rovesciato il cielo.

Stuhia erdhi natën e katërt që isha aty, ashtu siç vijnë stuhitë në Shkodër në verë: befas, sikur dikush të kishte përmbysur qiellin.

Balo, che era sordo a tutto tranne che ai tuoni, si scagliò contro il cancello, e il cancello, che avevo dimenticato di chiudere col chiavistello, cedette.

Balo, që ishte i shurdhër për gjithçka përveç bubullimave, u sul mbi portë, dhe porta, të cilën unë kisha harruar ta mbyllja me shul, u hap.

Quando arrivai in cortile, non c'era altro che pioggia.

Kur dola në oborr, aty s'kishte asgjë tjetër veç shiut.

Mio padre comparve alle mie spalle in pigiama e stivali di gomma, con una torcia in mano, e non chiese di chi fosse la colpa, il che fu peggio che se l'avesse chiesto.

Babai u shfaq pas meje me pizhame e me çizme gome, me një llambë xhepi në dorë, dhe nuk pyeti se kujt i takonte faji, gjë që ishte më keq sesa ta kishte pyetur.

Camminammo per ore in strade trasformate in fiumi poco profondi, davanti a caffè con le serrande abbassate e a biciclette abbandonate contro i muri.

Ecëm me orë të tëra nëpër rrugë që ishin kthyer në lumenj të cekët, pranë kafeneve me qepenë të ulur dhe biçikletave të braktisura pas mureve.

Chiamava il cane per nome con una voce che non gli sentivo da quando avevo sei anni e mi ero persa al mercato.

E thërriste qenin në emër me një zë që nuk e kisha dëgjuar që kur isha gjashtë vjeçe dhe kisha humbur në pazar.

«È sordo, papà» dissi con dolcezza.

“Është i shurdhër, baba,” i thashë me butësi.

«Non ti sente.»

“Nuk të dëgjon.”

«Sentirà me» disse mio padre, e continuò a chiamarlo.

“Mua do të më dëgjojë,” tha babai, dhe vazhdoi ta thërriste.

Fu il fornaio di via Kolë Idromeno, che alle quattro del mattino stava alzando la serranda, a risolvere il mistero.

Ishte furrtari në rrugën Kolë Idromeno, që po ngrinte qepenët në katër të mëngjesit, ai që e zgjidhi misterin.

«Il cane vecchio?» disse.

“Qeni plak?” tha ai.

«Provate alla fermata dei minibus.»

“Provoni te stacioni i furgonave.”

«Tuo padre ce lo porta ogni sera alle sette.»

“Babai yt e çon atje çdo mbrëmje në orën shtatë.”

Guardai mio padre, che all'improvviso aveva trovato qualcosa di affascinante nel fascio della sua torcia.

E pashë babanë, i cili papritur kishte gjetur diçka tepër interesante në rrezen e llambës.

Alle sette arrivava, un tempo, il minibus da Tirana, quello con cui ero tornata a casa ogni venerdì per i quattro anni dell'università.

Në orën shtatë mbërrinte dikur furgoni nga Tirana, ai me të cilin kthehesha në shtëpi çdo të premte gjatë katër viteve të universitetit.

Nessuno dei due disse una parola al riguardo.

Asnjëri prej nesh nuk tha asgjë për këtë.

Balo era sdraiato sotto la panchina della fermata, fradicio e tremante, il muso puntato lungo la strada deserta verso Tirana.

Balo ishte shtrirë nën stolin e stacionit, i qullur dhe duke u dridhur, me turirin drejtuar nga rruga e zbrazët që të çonte në Tiranë.

Mio padre si inginocchiò in una pozzanghera, si tolse la giacca, ci avvolse il cane e gli diede dell'idiota, molto teneramente, più di una volta.

Babai u gjunjëzua në një pellg, hoqi xhaketën, e mbështolli qenin me të dhe e quajti budalla, me shumë butësi, disa herë rresht.

A casa asciugò Balo con un asciugamano che ricordavo dalla mia infanzia e annunciò che, date le circostanze, il cane poteva dormire nell'ingresso, solo per questa volta.

Në shtëpi e thau Balon me një peshqir që e mbaja mend nga fëmijëria dhe deklaroi se, duke pasur parasysh rrethanat, qeni mund të flinte në korridor, vetëm këtë herë.

Da allora sono tornata a casa due volte.

Që atëherë kam qenë dy herë në shtëpi.

A quanto posso vedere, quel «solo per questa volta» non è ancora finito.

Me sa shoh, ai “vetëm këtë herë” vazhdon ende.