Oggi no

Quarantadue invii aspettavano Zef la sua ultima mattina, e quasi tutti erano il genere di posta che nessuno aspetta: bollette della luce, estratti conto, un pacco di custodie per telefoni da un magazzino dall'altra parte del mondo.

Në mëngjesin e tij të fundit, Zefin e prisnin dyzet e dy dërgesa, pothuajse të gjitha nga ato që s'i pret askush: fatura rryme, pasqyra bankare, një pako me këllëfë telefonash nga një magazinë në anën tjetër të botës.

Li smistò come aveva fatto per trentotto anni: in piedi, muovendo le labbra in silenzio, le dita un po' più veloci degli occhi.

I ndau ashtu siç e kishte bërë për tridhjetë e tetë vjet: në këmbë, duke lëvizur buzët pa zë, me gishtat pak më të shpejtë se sytë.

L'ufficio postale di Scutari gli aveva offerto una piccola festa, una torta della pasticceria all'angolo e il pomeriggio libero; lui aveva accettato la torta e declinato con garbo il resto.

Posta e Shkodrës i kishte ofruar një festë të vogël, një tortë nga pastiçeria e qoshes dhe pasditen të lirë; ai e kishte pranuar tortën dhe, me mirësjellje, i kishte refuzuar të tjerat.

Non era sempre stato così.

Nuk kishte qenë gjithmonë kështu.

Negli anni Novanta, quando metà dei giovani della città aveva attraversato il mare verso l'Italia o valicato a piedi le montagne verso la Grecia, Zef era stato l'uomo più atteso di ogni strada.

Në vitet nëntëdhjetë, kur gjysma e djemve të qytetit kishin kapërcyer detin për në Itali ose malet më këmbë për në Greqi, Zefi kishte qenë njeriu më i pritur në çdo rrugë.

Le madri lo aspettavano al cancello, e alcune baciavano le buste prima di aprirle.

Nënat e prisnin te portat, e disa i puthnin zarfet para se t'i hapnin.

Qualcuna, che non aveva mai imparato a leggere, gli chiedeva di leggerle le lettere ad alta voce, e lui lo faceva con voce bassa e uniforme, come se le parole lo attraversassero senza lasciare il segno.

Disa, që s'kishin mësuar kurrë të lexonin, i luteshin t'ua lexonte letrat, dhe ai e bënte këtë me zë të ulët e të njëtrajtshëm, sikur fjalët të kalonin përmes tij pa lënë gjurmë.

Non aveva mai detto a nessuno che invece lo lasciavano.

Askujt s'i kishte thënë kurrë se, në të vërtetë, linin gjurmë.

L'ultima casa del suo giro apparteneva a Drande Kola, che aveva novantun anni e da quattordici non riceveva una lettera personale.

Shtëpia e fundit ku mbërrinte çdo ditë ishte e Drande Kolës, e cila ishte nëntëdhjetë e një vjeçe dhe prej katërmbëdhjetë vjetësh nuk kishte marrë asnjë letër personale.

Il figlio le aveva scritto da Bari ogni mese per dieci anni, e poi, un inverno, senza una parola di spiegazione, aveva smesso.

I biri i kishte shkruar nga Bari çdo muaj për dhjetë vjet, e pastaj, një dimër, pa asnjë fjalë shpjegimi, kishte pushuar.

Zef non aveva mai trovato un modo gentile per dirle che non c'era nulla, così per quattordici anni si era fermato ogni giorno al cancello, aveva detto «Oggi no» e aveva preso un caffè per cui non aveva tempo.

Zefi s'kishte gjetur kurrë një mënyrë të butë për t'i thënë se s'kishte asgjë, ndaj për katërmbëdhjetë vjet ishte ndalur çdo ditë te porta e saj, i kishte thënë “Sot jo” dhe ishte ulur për një kafe për të cilën s'kishte kohë.

Fu solo quando arrivò in fondo alla borsa che la trovò.

Vetëm kur arriti në fund të çantës e gjeti.

Una busta semplice, senza francobollo, con l'indirizzo in uno stampatello accurato e tremante: PER ZEF, IL POSTINO.

Një zarf i thjeshtë, pa pullë, me adresën të shkruar me shkronja kapitale, të kujdesshme e të dridhura: PËR ZEFIN, POSTIERIN.

Qualcuno all'ufficio postale doveva averla infilata di nascosto tra le bollette.

Dikush në postë duhet ta kishte futur fshehurazi mes faturave.

La aprì in piedi in mezzo alla strada, cosa che in trentotto anni non aveva mai fatto con la lettera di nessuno.

E hapi aty, në këmbë në mes të rrugës, gjë që në tridhjetë e tetë vjet s'e kishte bërë kurrë me letrën e askujt.

Era lunga quattro righe.

Kishte vetëm katër rreshta.

«So da molto tempo che da Bari non arriveranno più lettere» cominciava.

“E kam ditur prej kohësh se nga Bari nuk do të vinin më letra,” niste ajo.

«Non venivo al cancello per la posta.»

“Nuk dilja te porta për postën.”

«Grazie per quattordici anni di “oggi no”.»

“Të falënderoj për çdo ‘sot jo’ të këtyre katërmbëdhjetë viteve.”

Zef piegò la lettera e la mise nel taschino, dove per trentotto anni non aveva tenuto altro che una penna.

Zefi e palosi letrën dhe e futi në xhepin e gjoksit, ku për tridhjetë e tetë vjet s'kishte mbajtur gjë tjetër përveç një stilolapsi.

Poi percorse l'ultimo tratto del suo giro, con in mano la torta che non aveva voluto, fino al cancello dove lei lo aspettava già con due tazzine.

Pastaj, duke mbajtur tortën që s'e kishte dashur, e përshkoi pjesën e fundit të rrugës deri te porta ku ajo e priste tashmë me dy filxhanë.