Nez corrigé

Dès octobre, Fatos avait renoncé à rédiger ses plans de cours au stylo.

Deri në tetor, Fatosi kishte hequr dorë nga shkrimi i planeve mësimore me stilolaps.

Rien de ce qu'il préparait pour la classe de 9C ne survivait aux dix premières minutes, et il en avait assez de tout raturer.

Asgjë nga ato që përgatiste për klasën 9C nuk u mbijetonte dhjetë minutave të para, dhe ishte lodhur duke prishur me vizë gjithçka që shkruante.

Il avait vingt-quatre ans, dix ans de moins que n'importe quel autre enseignant de l'école de Prizren, et les élèves l'avaient flairé en moins d'une semaine.

Ishte njëzet e katër vjeç, dhjetë vjet më i ri se çdo mësues tjetër i shkollës në Prizren, dhe nxënësit e kishin nuhatur këtë brenda një jave.

Ce qui l'inquiétait le plus, pourtant, ce n'était pas le bruit, mais Dren.

Megjithatë, ajo që e shqetësonte më shumë nuk ishte zhurma, por Dreni.

Dren était assis au dernier rang, capuche sur la tête, penché sur un carnet, et il n'avait pas répondu à une seule question depuis septembre.

Dreni ulej në bankën e fundit me kapuçin në kokë, i përkulur mbi një fletore, dhe që nga shtatori nuk i ishte përgjigjur asnjë pyetjeje.

Fatos essaya tout ce que sa formation préconisait : les compliments, la patience, un mot en tête à tête après le cours, une place plus près du tableau.

Fatosi provoi gjithçka që i kishin rekomanduar në trajnime: lëvdata, durim, një fjalë mënjanë pas mësimit, një vend më afër dërrasës.

Dren accueillit chacune de ces tentatives avec l'indifférence polie de quelqu'un qui attend un bus.

Dreni i priti të gjitha me indiferencën e sjellshme të dikujt që pret autobusin.

Mme Nexhmije, qui enseignait l'histoire dans la salle voisine depuis trente ans, conseilla à Fatos de ne pas en faire une affaire personnelle.

Mësuesja Nexhmije, e cila jepte histori në klasën ngjitur prej tridhjetë vitesh, i tha Fatosit të mos e merrte personalisht.

« Ils mettent toujours les nouveaux à l'épreuve », dit-elle en trempant un biscuit dans son café.

“Të rinjtë i vënë gjithmonë në provë,” tha ajo, duke ngjyer një biskotë në kafe.

En novembre, Fatos finit par perdre patience et confisqua le carnet.

Në nëntor, Fatosit më në fund i humbi durimi dhe ia mori fletoren.

Il l'ouvrit le soir même à la table de sa cuisine, s'attendant à moitié à des grossièretés, et ce fut lui-même qu'il y découvrit.

E hapi atë mbrëmje te tryeza e kuzhinës, duke pritur gjysmë për gjysmë fjalë të pahijshme, dhe në vend të tyre gjeti veten.

Il y avait des dizaines de dessins de lui : Fatos montrant la carte, Fatos laissant tomber la craie, Fatos fixant le plafond, désespéré, tandis que des avions en papier passaient près de lui.

Kishte dhjetëra vizatime të tij: Fatosi duke treguar hartën, Fatosi me shkumësin që i binte nga dora, Fatosi i dëshpëruar me sytë nga tavani, ndërsa pranë tij fluturonin aeroplanë letre.

Ils étaient cruels, précis et, il devait bien l'admettre, remarquablement bons.

Ishin mizore, të sakta dhe, duhej ta pranonte, jashtëzakonisht të mira.

Plus étrange encore, ils avaient évolué au fil des semaines.

Edhe më e çuditshme ishte se kishin ndryshuar me kalimin e javëve.

En septembre, il n'était guère plus qu'un nez nerveux et une cravate ; en novembre, il avait des mains, des manies, et même cette façon bien à lui de retrousser ses manches avant d'écrire au tableau.

Në shtator ai ishte thuajse vetëm një hundë nervoze dhe një kravatë; në nëntor kishte duar, zakone, madje edhe mënyrën e tij të veçantë si i përvishte mëngët para se të shkruante në dërrasë.

Personne ne dessine quelqu'un avec autant de soin sans l'observer attentivement.

Askush nuk e vizaton dikë me aq kujdes pa e vëzhguar.

Il rendit le carnet le lendemain matin sans commentaire, si ce n'est un petit mot sur la dernière page.

Ia ktheu fletoren të nesërmen në mëngjes pa asnjë koment, përveç një shënimi të vogël në faqen e fundit.

On y lisait : « Excellent travail, mais mon nez n'est pas si gros. »

Aty shkruante: “Punë e shkëlqyer, por hunda ime nuk është aq e madhe.”

Dren le lut, leva les yeux et, pour la première fois depuis septembre, fut à deux doigts de sourire.

Dreni e lexoi, ngriti sytë dhe, për herë të parë që nga shtatori, gati sa nuk buzëqeshi.

Il ne se passa rien de spectaculaire ensuite, ce qui arrangeait Fatos ; il avait cessé de croire aux coups de théâtre.

Pas kësaj nuk ndodhi asgjë dramatike, gjë që i shkonte për shtat Fatosit; kishte pushuar së besuari te momentet dramatike.

Mais Dren se mit à répondre à une question de temps à autre, et un jour il proposa même de dessiner les rivières du Kosovo au tableau.

Por Dreni filloi t'u përgjigjej herë pas here pyetjeve, dhe një herë madje u ofrua vetë të vizatonte lumenjtë e Kosovës në dërrasë.

À la fin de l'année, la classe offrit une carte à Fatos.

Në fund të vitit, klasa i dhuroi Fatosit një kartolinë.

Sur le recto figurait un dessin de lui, manches retroussées, craie à la main, et, en dessous, de la petite écriture soignée de Dren : « Nez corrigé. »

Në ballinë ishte një vizatim i tij, me mëngët e përveshura dhe shkumësin në dorë, dhe poshtë, me shkrimin e vogël e të kujdesshëm të Drenit: “Hunda u korrigjua”.