En temps voulu

Personne n'avait prévenu Rina que le plus dur, à Vienne, serait le silence.

Askush nuk e kishte paralajmëruar Rinën se gjëja më e vështirë në Vjenë do të ishte heshtja.

À Gjakova, l'appartement familial n'était jamais resté silencieux plus d'une minute : il y avait toujours un cousin sur le canapé, une voisine à la porte, une télévision qui se disputait avec quelqu'un.

Në Gjakovë, banesa e familjes së saj nuk kishte qenë kurrë e qetë për më shumë se një minutë: gjithmonë kishte ndonjë kushëri në divan, ndonjë fqinjë te dera, ndonjë televizor që grindej me dikë.

Sa chambre viennoise, au rez-de-chaussée d'un vieil immeuble proche de l'université, était si calme qu'elle entendait l'horloge du couloir faire tic-tac.

Dhoma e saj në Vjenë, në katin përdhes të një ndërtese të vjetër afër universitetit, ishte aq e qetë sa dëgjohej tik-taku i orës në korridor.

Il y faisait en outre un froid de canard, le radiateur semblant n'avoir été installé que pour la décoration.

Për më tepër, aty brenda ngrije së ftohti, sepse kaloriferi dukej se ishte vendosur thjesht për zbukurim.

La propriétaire, Frau Weber, habitait à l'étage et communiquait presque exclusivement par petits mots.

Pronarja, zonja Weber, jetonte në katin sipër dhe komunikonte pothuajse vetëm me anë shënimesh.

Les déchets devaient être correctement triés ; les chaussures ne devaient pas traîner dans l'entrée ; les visites après vingt-deux heures n'étaient « pas idéales ».

Mbeturinat duheshin ndarë me rregull; këpucët nuk duheshin lënë në hyrje; vizitorët pas orës dhjetë “nuk ishin idealë”.

Lorsque Rina glissa sous sa porte un mot poli au sujet du radiateur, la réponse arriva deux jours plus tard : la question serait réglée « en temps voulu ».

Kur Rina i futi nën derë një shënim të sjellshëm për kaloriferin, përgjigjja erdhi pas dy ditësh: çështja do të zgjidhej “në kohën e duhur”.

Rina se mit à dormir avec son manteau.

Rina filloi të flinte me pallto.

Ce qui la faisait tenir, c'étaient les appels du soir avec sa mère, qui devinait à un simple « allô » si Rina avait mangé correctement.

Ajo që e mbante në këmbë ishin telefonatat e mbrëmjes me nënën, e cila e kuptonte vetëm nga një “alo” nëse Rina kishte ngrënë si duhet.

Rina répondait toujours oui, ce qui n'était pas tout à fait exact.

Rina thoshte gjithmonë po, gjë që nuk ishte krejt e vërtetë.

Elle se nourrissait de pain, de fromage et de ces pâtes dont la sauce est fournie en sachet.

Jetonte me bukë, djathë dhe me ato makarona që vijnë me salcën e gatshme në qese.

Ce ne fut qu'en novembre, après qu'un professeur eut qualifié son premier projet d'« audacieux, mais pas dans le bon sens », qu'elle demanda enfin à sa mère comment on fait les poivrons farcis.

Vetëm në nëntor, pasi një profesor e quajti projektin e saj të parë “guximtar, por jo në kuptimin e mirë”, e pyeti më në fund nënën si bëhen specat e mbushur.

Sa mère lui dicta la recette comme si elle lui livrait des secrets d'État.

Nëna ia diktoi recetën sikur t'i dorëzonte sekrete shtetërore.

Les poivrons exigèrent trois heures, la plupart des casseroles de la cuisine commune et toute la patience de Rina.

Specat donin tri orë, gati të gjitha tenxheret e kuzhinës së përbashkët dhe gjithë durimin e Rinës.

Quand ils sortirent du four, l'odeur avait envahi toute la cage d'escalier.

Kur i nxori nga furra, era e tyre kishte mbushur gjithë shkallët e ndërtesës.

Puis quelqu'un frappa.

Pastaj dikush trokiti.

Frau Weber se tenait sur le seuil, en robe de chambre, et regardait non pas Rina, mais derrière elle, vers la cuisine.

Te dera qëndronte zonja Weber me robdëshambër, duke vështruar jo Rinën, por përtej saj, drejt kuzhinës.

« Punjene paprike », dit-elle doucement, et, l'espace d'un instant, son accent allemand si précis céda la place à quelque chose de plus ancien.

“Punjene paprike,” tha ajo butë, dhe për një çast theksi i saj i përpiktë gjerman ia la vendin diçkaje më të hershme.

Il s'avéra qu'elle était arrivée de Zagreb à dix-neuf ans pour étudier l'ingénierie et qu'elle avait passé son premier hiver dans ce même immeuble.

Doli se kishte ardhur nga Zagrebi nëntëmbëdhjetë vjeçe për të studiuar inxhinieri, dhe dimrin e saj të parë e kishte kaluar pikërisht në këtë ndërtesë.

Elles mangèrent à la minuscule table de Rina, sans que l'une ou l'autre dise grand-chose.

Hëngrën te tryeza e vogël e Rinës, pa folur shumë asnjëra prej tyre.

En partant, Frau Weber emporta deux poivrons enveloppés dans du papier aluminium et ne dit pas un mot du radiateur.

Kur iku, zonja Weber mori me vete dy speca të mbështjellë me letër alumini dhe nuk e përmendi fare kaloriferin.

Le lendemain matin, un homme en bleu de travail était agenouillé à côté du radiateur, et sous la porte de Rina se trouvait un mot qui disait seulement : « En temps voulu. »

Të nesërmen në mëngjes, një burrë me kominoshe ishte gjunjëzuar pranë kaloriferit, dhe nën derën e Rinës kishte një shënim që thoshte vetëm: “Në kohën e duhur”.