Sjuttiotvå trappsteg

Donika hade bott på fjärde våningen i ett hus utan hiss i trettioett år.

Donika kishte jetuar tridhjetë e një vjet në katin e katërt të një pallati pa ashensor.

Den nya lägenheten låg på bottenvåningen, vilket skulle vara skonsammare för Skënders knän.

Banesa e re ishte në katin përdhes, gjë që do të ishte më e lehtë për gjunjët e Skënderit.

Det enda problemet var att allt de ägde måste bäras ner för sjuttiotvå trappsteg.

Problemi i vetëm ishte se gjithçka që kishin duhej zbritur nëpër shtatëdhjetë e dy shkallë.

Donika hade ett system: tre högar, märkta Spara, Ge bort och Släng.

Donika kishte një sistem: tre grumbuj, me etiketat “Mbahet”, “Falet” dhe “Hidhet”.

Skënder hade också ett system, även om han aldrig skulle ha kallat det så: allt hamnade i Spara-högen.

Edhe Skënderi kishte një sistem, ndonëse vetë nuk do ta kishte quajtur kurrë kështu: gjithçka shkonte te grumbulli “Mbahet”.

En radio som inte hade fungerat sedan 1999 sparades, och det gjorde även fyrtio tomma syltburkar.

U mbajt një radio që nuk punonte që nga viti 1999, dhe u mbajtën po ashtu dyzet kavanoza reçeli bosh.

Likaså ett par skor – de skulle lagas en dag, envisades han.

Po ashtu edhe një palë këpucë që, siç këmbëngulte ai, do të ndreqeshin një ditë.

”Om du hade lyssnat på mig för många år sedan hade vi varit klara nu”, sa Donika.

“Po të më kishe dëgjuar para shumë vitesh, tani do të kishim mbaruar,” tha Donika.

Skënder bara log och bar ytterligare en burk till Spara.

Skënderi vetëm buzëqeshi dhe çoi edhe një kavanoz te “Mbahet”.

Sent på eftermiddagen nådde Donika den översta hyllan i garderoben.

Vonë pasdite, Donika arriti te rafti më i lartë i dollapit të rrobave.

Bakom vintertäckena hittade hon en skokartong som var knuten med ett rött band.

Pas batanijeve të dimrit gjeti një kuti këpucësh të lidhur me një fjongo të kuqe.

I den låg dussintals brev skrivna med hennes egen handstil.

Brenda kishte dhjetëra letra me shkrimin e saj.

Hon hade skrivit dem 1987, när Skënder arbetade på en byggarbetsplats i Hamburg.

I kishte shkruar në vitin 1987, kur Skënderi punonte në një kantier ndërtimi në Hamburg.

Varje kuvert hade öppnats försiktigt, och på baksidan av vart och ett hade han skrivit datumet då det kom.

Çdo zarf ishte hapur me kujdes, dhe në anën e pasme të secilit ai kishte shënuar datën kur kishte mbërritur.

I trettio år hade hon sagt till sina väninnor att hennes man inte var någon romantiker.

Për tridhjetë vjet ajo u kishte thënë shoqeve se burri i saj nuk ishte romantik.

”Du har sparat dem”, sa hon tyst.

“I paske ruajtur,” tha ajo me zë të ulët.

Skënder tittade på kartongen och sedan ut genom fönstret, som en pojke som ertappats med att stjäla äpplen.

Skënderi pa kutinë, pastaj nga dritarja, si një djalë i zënë duke vjedhur mollë.

”Jag läste dem varje kväll i två år”, sa han.

“I lexoja çdo natë, dy vjet me radhë,” tha ai.

”Efter det kunde jag bara inte slänga dem.”

“Pastaj thjesht nuk më bëri zemra t'i hidhja.”

Donika önskade att hon hade sparat hans brev lika omsorgsfullt, men för att vara rättvis hade han bara skickat sex, och alla handlade om vädret.

Donika do të donte t'i kishte ruajtur edhe ajo letrat e tij me aq kujdes, por, për të qenë e drejtë, ai kishte dërguar vetëm gjashtë, dhe të gjitha flisnin për motin.

Hon lade inte kartongen i någon av de tre högarna.

Kutinë nuk e vuri në asnjërin nga tre grumbujt.

När flyttbilen kom nästa morgon lät hon inte flyttkarlarna röra den.

Kur erdhi kamioni i shpërnguljes të nesërmen në mëngjes, nuk i la punëtorët as ta preknin.

Hon bar den själv nerför alla sjuttiotvå trappsteg, medan Skënder följde efter med den trasiga radion.

E zbriti vetë nëpër të shtatëdhjetë e dy shkallët, ndërsa Skënderi e ndiqte pas me radion e prishur.