Chiedete del meccanico

Prima ancora che l'officina aprisse, tre vicini avevano già detto a Valbona che sarebbe fallita.

Para se dyqani të hapej fare, tre fqinjë i kishin thënë Valbonës se do të dështonte.

Il primo disse che a Tirana nessuno riparava più le biciclette: la gente ne comprava semplicemente di nuove a poco prezzo e lasciava le vecchie ad arrugginire sui balconi.

I pari tha se në Tiranë askush nuk i ndreqte më biçikletat; njerëzit thjesht blinin të reja e të lira, ndërsa të vjetrat i linin të ndryshkeshin nëpër ballkone.

Il secondo le fece notare, senza cattiveria, che nella via c'era già un meccanico, il vecchio Sokol, che aggiustava qualunque cosa avesse due ruote da prima che lei nascesse.

I dyti vuri në dukje, pa keqdashje, se rruga e kishte tashmë një mekanik, xha Sokolin, i cili ndreqte gjithçka me dy rrota qysh para se të lindte ajo.

Il terzo, un insegnante in pensione che abitava sopra l'officina, si limitò a leggere l'insegna — CICLI VALBONA — e le chiese se avrebbe venduto vestiti.

I treti, një mësues në pension që banonte mbi dyqan, vetëm e lexoi mbishkrimin — BIÇIKLETAT VALBONA — dhe pyeti nëse do të shiste fustane.

Aveva passato quattordici anni a Zurigo, quasi tutti in un'officina dove aveva rimesso in sesto di tutto, dai tricicli per bambini alle bici da corsa che valevano più della sua auto.

Kishte kaluar katërmbëdhjetë vjet në Cyrih, shumicën e tyre në një punishte ku kishte rindërtuar gjithçka, nga triçikletat e fëmijëve deri te biçikletat e garave që kushtonin më shumë se makina e saj.

Quello che non si aspettava era quanto sarebbe stato difficile farsi prendere sul serio a casa propria.

Ajo që nuk e kishte pritur ishte sa e vështirë do të ishte të merrej seriozisht në vendin e vet.

Gli uomini entravano, la scavalcavano con lo sguardo e chiedevano di parlare con il meccanico.

Burrat hynin, e anashkalonin me sy dhe kërkonin të flisnin me mekanikun.

«Ce l'ha davanti», rispondeva lei, e poi li osservava mentre cercavano di capire se stesse scherzando.

“E keni para syve,” u thoshte ajo dhe pastaj i vështronte teksa përpiqeshin të kuptonin nëse po bënte shaka.

Quasi tutti, notò, portavano comunque la bici da Sokol.

Shumica e tyre, siç vuri re ajo, i çonin gjithsesi biçikletat te Sokoli.

Sokol era un uomo piccolo e taciturno sulla settantina, con le mani ormai perennemente annerite dal grasso.

Vetë Sokoli ishte një burrë i vogël e i heshtur, në të shtatëdhjetat, me duar të nxira përgjithmonë nga vaji.

Per tutto il primo mese non le rivolse nemmeno un cenno del capo, e Valbona ne dedusse, non senza ragione, che la vedesse come una rivale.

Gjatë muajit të parë, ai nuk i bëri me kokë as edhe një herë, dhe Valbona supozoi, jo pa arsye, se e shihte si rivale.

Tenne i prezzi bassi, la porta aperta e la bocca chiusa.

Ajo i mbajti çmimet të ulëta, derën të hapur dhe gojën të mbyllur.

Gli affari, tuttavia, restavano di una lentezza esasperante.

Puna, megjithatë, vazhdonte të ecte me një ngadalësi të dhimbshme.

Fu in un piovoso martedì di novembre che un fattorino adolescente spinse dentro una bici elettrica che l'aveva piantato in asso a metà consegna.

Ishte një e martë me shi në nëntor kur një korrier adoleshent futi brenda një biçikletë elektrike që i kishte ngecur në mes të një dërgese.

«Mi manda Sokol», disse il ragazzo.

“Më dërgoi Sokoli,” tha djaloshi.

«Dice che lui le elettriche non le tocca.»

“Thotë se me elektriket nuk merret.”

La settimana dopo ne arrivarono altri quattro, e per Capodanno lei aveva già una lista d'attesa.

Javën tjetër erdhën edhe katër të tjerë, e deri në Vitin e Ri ajo kishte listë pritjeje.

Solo più tardi scoprì che a mandarli tutti dall'altra parte della strada era stato proprio l'uomo che lei aveva scambiato per un rivale.

Vetëm më vonë zbuloi se të gjithë i kishte dërguar përtej rrugës pikërisht njeriu që ajo e kishte pandehur rival.

A gennaio attraversò la strada con due caffè e gli chiese perché.

Në janar, e kapërceu rrugën me dy kafe në dorë dhe e pyeti pse.

Sokol alzò le spalle.

Sokoli ngriti supet.

«Sono troppo vecchio per mettermi con le batterie», disse, rigirandosi una chiave inglese tra le mani.

“Jam shumë plak për t'u marrë tani me bateri,” tha ai, duke rrotulluar një çelës në duar.

Poi, dopo una lunga pausa, aggiunse che sua figlia faceva il meccanico a Milano, e che per anni nemmeno lì nessuno l'aveva presa sul serio.

Pastaj, pas një heshtjeje të gjatë, shtoi se e bija ishte mekanike në Milano dhe se për vite me radhë askush atje nuk e kishte marrë seriozisht as atë.

Valbona non trovò niente da dire, il che sembrava andargli benissimo.

Valbona nuk gjeti asgjë për të thënë, gjë që atij, me sa dukej, i shkonte për shtat.

La mattina dopo, nella vetrina di Sokol comparve un cartello dipinto a mano, con una freccia che indicava l'altro lato della strada e sotto, a grandi lettere: IL MECCANICO È LEI.

Të nesërmen në mëngjes, në dritaren e Sokolit u shfaq një mbishkrim i pikturuar me dorë, me një shigjetë që tregonte përtej rrugës dhe tri fjalë poshtë saj: MEKANIKJA ËSHTË AJO.