Η συκιά

Επί είκοσι τρία χρόνια, η Ζάνα και ο Πετρίτ συμφωνούσαν σε ένα και μόνο πράγμα: η συκιά ανάμεσα στους κήπους τους ήταν η ωραιότερη σε όλη την Αυλώνα.

Për njëzet e tre vjet, Zana dhe Petriti kishin qenë të një mendjeje vetëm për një gjë: fiku mes kopshteve të tyre ishte më i bukuri në Vlorë.

Σε ποιον ανήκε το δέντρο παρέμενε, ύστερα από δύο δικηγόρους κι έναν τοπογράφο του δήμου, ζήτημα γνώμης.

Se i kujt ishte, pas dy avokatëve dhe një gjeometri të bashkisë, mbetej çështje mendimi.

Ο κορμός υψωνόταν από τη μεριά της Ζάνας, όμως το δέντρο, με την αδιαντροπιά όλων των ζωντανών πλασμάτων, έγερνε προς τον ήλιο, κι ο ήλιος ήταν από τη μεριά του Πετρίτ.

Trungu ngrihej nga ana e Zanës, por pema, me paturpësinë e çdo gjallese, anonte nga dielli, dhe dielli ishte nga ana e Petritit.

Γι' αυτό κάθε Αύγουστο επαναλαμβανόταν η ίδια χορογραφία.

Prandaj, çdo gusht përsëritej e njëjta koreografi.

Ο Πετρίτ μάζευε τα σύκα που κρέμονταν πάνω από τον κήπο του, η Ζάνα του φώναζε από το μπαλκόνι ότι είναι κλέφτης, κι εκείνος απαντούσε ότι τα σύκα είχαν έρθει σ' αυτόν με τη δική τους ελεύθερη βούληση.

Petriti mblidhte fiqtë që vareshin mbi kopshtin e tij, Zana i thoshte nga ballkoni se ishte hajdut, dhe ai i përgjigjej se fiqtë i kishin ardhur vetë, me vullnetin e tyre të lirë.

Η γειτονιά παρακολουθούσε τη διαμάχη όπως άλλοι παρακολουθούν το ποδόσφαιρο.

Lagjja e ndiqte këtë grindje ashtu siç të tjerët ndjekin futbollin.

Όλοι ήξεραν ότι είχαν μείνει χήροι και οι δύο μέσα σε έναν χρόνο ο ένας από τον άλλον και ότι κανείς τους δεν είχε πια άλλον να του φωνάζει, αλλά τέτοια πράγματα δεν λέγονται φωναχτά.

Të gjithë e dinin se të dy kishin mbetur të ve brenda një viti nga njëri-tjetri, dhe se asnjëri nuk kishte më kujt tjetër t'i bërtiste, por këto nuk ishin gjëra që thuheshin me zë të lartë.

Αντί γι' αυτό, ο κόσμος ψώνιζε στο μπακάλικο της γωνίας, όπου οι τελευταίες εξελίξεις μεταδίδονταν με μεγάλη επιμέλεια.

Në vend të kësaj, njerëzit bënin pazarin në dyqanin e qoshes, ku zhvillimet e fundit raportoheshin me shumë kujdes.

Φέτος τον Αύγουστο, ωστόσο, τα σύκα από τη μεριά του Πετρίτ ωρίμασαν, σκάσανε κι έπεσαν, και κανείς δεν ήρθε να τα κλέψει.

Këtë gusht, megjithatë, fiqtë nga ana e Petritit u pjekën, u çanë dhe ranë, dhe askush nuk erdhi t'i vidhte.

Η Ζάνα το πρόσεξε από την πρώτη μέρα και τη δεύτερη έκανε πως δεν το είχε προσέξει.

Zana e vuri re që ditën e parë, dhe ditën e dytë bëri sikur s'e kishte vënë re.

Την τρίτη, βρέθηκε στο μπακάλικο της γωνίας νωρίτερα απ' ό,τι συνήθως, ρωτώντας, χωρίς να απευθύνεται σε κανέναν συγκεκριμένα, αν είχε πολλές σφήκες φέτος.

Ditën e tretë, u gjend në dyqanin e qoshes më herët se zakonisht, duke pyetur, pa iu drejtuar askujt, nëse kishte shumë grerëza këtë vit.

Η γυναίκα του μπακάλη, που περίμενε ακριβώς αυτή την ερώτηση εδώ και τρεις μέρες, της είπε ότι ο Πετρίτ είχε σπάσει το ισχίο του και έμενε στον γιο του στα Τίρανα.

E shoqja e dyqanxhiut, që e priste pikërisht këtë pyetje prej tri ditësh, i tha se Petriti kishte thyer ijën dhe po rrinte te i biri në Tiranë.

«Για έναν μήνα τουλάχιστον», πρόσθεσε, παρατηρώντας το πρόσωπο της Ζάνας με επαγγελματικό ενδιαφέρον.

“Të paktën për një muaj,” shtoi ajo, duke vëzhguar fytyrën e Zanës me interes profesional.

Η Ζάνα γύρισε σπίτι και στάθηκε πολλή ώρα κοιτάζοντας τα χαλασμένα σύκα στην άλλη μεριά του τοίχου.

Zana u kthye në shtëpi dhe qëndroi gjatë duke parë fiqtë e prishur në anën tjetër të murit.

Ύστερα πήγε κι έφερε τη σκάλα.

Pastaj shkoi e mori shkallën.

Της χρειάστηκαν τέσσερα βράδια για να μαζέψει ό,τι είχε απομείνει και άλλα τρία για να το κάνει μαρμελάδα, κι αυτό το έκανε με τη βλοσυρή αποτελεσματικότητα μιας γυναίκας που θέλει να αποδείξει ότι έχει δίκιο.

Iu deshën katër mbrëmje për të mbledhur ç'kishte mbetur dhe tri të tjera për ta bërë reçel, gjë që e bëri me zellin e rreptë të një gruaje që do të tregojë se ka të drejtë.

Όταν τον Σεπτέμβριο ο γιος του Πετρίτ τον έφερε με το αυτοκίνητο στο σπίτι, στο κατώφλι τον περίμεναν έντεκα βάζα κι ένα σημείωμα με τα γράμματά της: «Τα σύκα σου μου έκαναν τον τοίχο χάλια.»

Kur i biri e solli Petritin në shtëpi në shtator, në prag të derës e prisnin njëmbëdhjetë kavanoza dhe një shënim me shkrimin e saj: “Fiqtë e tu po ma bënin rrëmujë murin.”

Ο Πετρίτ διάβασε το σημείωμα δύο φορές, δοκίμασε τη μαρμελάδα και έστειλε τον γιο του στο διπλανό σπίτι με μια απάντηση.

Petriti e lexoi shënimin dy herë, provoi reçelin dhe e dërgoi të birin te fqinja me një përgjigje.

Έγραφε ότι η μαρμελάδα ήταν πολύ γλυκιά, ότι τα βάζα του ανήκαν δικαιωματικά, αφού τα σύκα ήταν δικά του, και ότι εκείνη θα έπρεπε να έρθει να συζητήσουν το θέμα με έναν καφέ, γιατί το ισχίο του δεν του επέτρεπε να ανέβει τις σκάλες της.

Aty shkruhej se reçeli ishte tepër i ëmbël, se kavanozat i takonin atij me të drejtë, meqë fiqtë kishin qenë të tijtë, dhe se ajo duhej të vinte që ta diskutonin çështjen me një kafe, pasi ija nuk e lejonte t'i ngjitte shkallët e saj.

Ο τοπογράφος, που κλήθηκε για τρίτη φορά τον Οκτώβριο με κάποια πρόφαση του Πετρίτ, βρήκε το όριο ακριβώς εκεί που βρισκόταν πάντα, και δυο γέρους να κάθονται στη σκιά της συκιάς και να λογομαχούν για τη ζάχαρη.

Gjeometri, i thirrur për të tretën herë në tetor me ndonjë pretekst të Petritit, e gjeti kufirin pikërisht aty ku kishte qenë gjithmonë, dhe dy pleq të ulur nën hijen e fikut, duke u grindur për sheqerin.