Celui-là, tu peux le garder

La grande salle pouvait accueillir huit cents personnes, et Bekim en connaissait chaque siège.

Në Sallën e Madhe mund të uleshin tetëqind veta, dhe Bekimi i njihte të gjitha vendet një nga një.

Il savait lesquels grinçaient, lesquels cachaient un chewing-gum sous l'accoudoir, et lequel, au rang K, se refermait sans prévenir et engloutissait son occupant tout entier.

E dinte cilat kërcisnin, cilat kishin çamçakëz të ngjitur nën mbështetësen e krahut dhe cili, në rreshtin K, mbyllej papritur e të gëlltiste të tërin.

Depuis onze ans, il nettoyait cette salle entre minuit et six heures, quand l'université n'appartenait qu'à lui, aux vigiles et à quelque étudiant endormi sur un canapé.

Për njëmbëdhjetë vjet e kishte pastruar këtë sallë nga mesnata deri në gjashtë, kur universiteti u përkiste vetëm atij, rojeve dhe ndonjë studenti që e kishte zënë gjumi mbi divan.

Aujourd'hui, il y était assis, au rang F, dans le costume acheté pour le mariage de son frère, qui le serrait désormais un peu trop aux épaules.

Sot ishte ulur në të, në rreshtin F, me kostumin që e kishte blerë për dasmën e të vëllait dhe që tani i rrinte pak ngushtë te supet.

Ce n'était pas un secret, à proprement parler.

Nuk ishte tamam sekret.

Quand Ardit avait été admis, la mère de Bekim avait ri au téléphone, depuis Peja, une bonne minute : le petit allait étudier dans le bâtiment que balayait son père.

Kur Arditin e pranuan, nëna e Bekimit kishte qeshur plot një minutë në telefon nga Peja: djali do të studionte në ndërtesën që e fshinte i ati.

Mais, dès son premier semestre, Ardit avait demandé, prudemment, sans tout à fait croiser son regard, si son père ne pourrait pas être muté dans un autre bâtiment.

Por në semestrin e parë, Arditi e kishte pyetur me kujdes, pa e parë drejt në sy, nëse të atin mund ta transferonin në një ndërtesë tjetër.

Ce n'était pas pour une raison particulière, avait-il dit ; c'était juste compliqué.

Jo për ndonjë arsye, kishte thënë; thjesht ishte e ndërlikuar.

Bekim avait répondu qu'il verrait ce qu'il pouvait faire, n'avait rien fait, et aucun des deux n'avait plus abordé le sujet.

Bekimi tha se do të shihte çfarë mund të bënte, nuk bëri asgjë, dhe asnjëri prej tyre nuk e hapi më atë temë.

Les messages commencèrent cet hiver-là.

Mesazhet nisën atë dimër.

Bekim découvrit le premier sur le tableau blanc de l'amphithéâtre 3, vers deux heures du matin, d'une écriture qu'il connaissait depuis l'époque où elle était grosse et de travers : « J'ai bien mangé, t'inquiète pas. »

Bekimi e gjeti të parin në tabelën e bardhë të Sallës 3, rreth orës dy të natës, me një shkrim që e njihte që kur ishte i madh e i shtrembër: “Hëngra si duhet, mos u shqetëso.”

D'autres suivirent, jamais plus d'un par nuit : « L'exam s'est bien passé », ou « Samedi, anniversaire de maman, des fleurs ! », ou, une fois, après une semaine de silence, simplement « Pardon ».

Pasuan të tjera, asnjëherë më shumë se një në natë: “Provimi shkoi mirë”, ose “Të shtunën është ditëlindja e mamit, lule!”, ose, një herë, pas një jave heshtjeje, thjesht “Më fal”.

Bekim les lisait tous, effaçait le tableau comme son travail l'exigeait, et n'en parlait jamais le dimanche, quand ils mangeaient ensemble en parlant football.

Bekimi i lexonte një nga një, e fshinte tabelën siç ia kërkonte puna, dhe nuk i përmendi kurrë të dielave, kur hanin bashkë e flisnin për futboll.

Ardit non plus.

As Arditi.

À présent, les noms étaient lus à haute voix, par ordre alphabétique et au prix d'efforts héroïques, par un professeur qui n'avait manifestement jamais rencontré la plupart des étudiants.

Tani emrat po lexoheshin me radhë alfabetike, me një përpjekje heroike, nga një profesor që, me sa dukej, shumicën e studentëve nuk i kishte parë kurrë.

Bekim manqua l'instant même, car il regardait le visage d'Ardit au lieu d'écouter, si bien qu'il se mit à applaudir une seconde trop tard, seul, dans un silence qui fit se retourner plusieurs têtes au rang F.

Bekimi e humbi vetë çastin, sepse po i shihte fytyrën Arditit në vend që të dëgjonte, ndaj nisi të duartrokiste një sekondë me vonesë, i vetëm, në një heshtje që bëri disa koka në rreshtin F të ktheheshin nga ai.

Sur l'estrade, Ardit l'entendit et, sans se retourner, leva la main.

Në skenë, Arditi e dëgjoi dhe, pa u kthyer, ngriti dorën.

Ensuite, parmi les toges, les photographies et les familles, Ardit prit son père par le bras et l'emmena sans un mot, le long du couloir, jusqu'à l'amphithéâtre 3.

Më pas, mes togave, fotografive dhe të afërmve, Arditi e kapi të atin për krahu dhe, pa thënë asnjë fjalë, e çoi nëpër korridor deri te Salla 3.

La salle était vide, et le tableau avait été effacé.

Salla ishte bosh dhe tabela ishte fshirë.

Seule demeurait une ligne, de la même écriture de travers, assez grande pour se lire depuis la porte : « Celui-là, tu peux le garder. »

Kishte mbetur vetëm një rresht, me të njëjtin shkrim të shtrembër, aq i madh sa lexohej që nga dera: “Këtë mund ta mbash.”

La main de Bekim chercha dans sa poche le chiffon qu'il y portait chaque nuit depuis onze ans.

Dora e Bekimit shkoi vetvetiu te xhepi, për leckën që e kishte mbajtur me vete çdo natë për njëmbëdhjetë vjet.

Pour une fois, il n'y était pas.

Këtë herë, për çudi, nuk ishte aty.