I sinom tid

Ingen hade varnat Rina för att det svåraste med Wien skulle vara tystnaden.

Askush nuk e kishte paralajmëruar Rinën se gjëja më e vështirë në Vjenë do të ishte heshtja.

I Gjakova hade familjens lägenhet aldrig varit tyst i mer än en minut: det fanns alltid en kusin i soffan, en granne i dörren, en tv som grälade med någon.

Në Gjakovë, banesa e familjes së saj nuk kishte qenë kurrë e qetë për më shumë se një minutë: gjithmonë kishte ndonjë kushëri në divan, ndonjë fqinjë te dera, ndonjë televizor që grindej me dikë.

Hennes rum i Wien, på bottenvåningen i ett gammalt hus nära universitetet, var så tyst att hon kunde höra klockan ticka i korridoren.

Dhoma e saj në Vjenë, në katin përdhes të një ndërtese të vjetër afër universitetit, ishte aq e qetë sa dëgjohej tik-taku i orës në korridor.

Det var dessutom iskallt, eftersom elementet tycktes ha installerats enbart som dekoration.

Për më tepër, aty brenda ngrije së ftohti, sepse kaloriferi dukej se ishte vendosur thjesht për zbukurim.

Hyresvärdinnan, Frau Weber, bodde en trappa upp och kommunicerade nästan uteslutande via lappar.

Pronarja, zonja Weber, jetonte në katin sipër dhe komunikonte pothuajse vetëm me anë shënimesh.

Soporna skulle sorteras korrekt; skor fick inte lämnas i hallen; besökare efter klockan tio var ”inte idealiska”.

Mbeturinat duheshin ndarë me rregull; këpucët nuk duheshin lënë në hyrje; vizitorët pas orës dhjetë “nuk ishin idealë”.

När Rina sköt in en artig lapp om elementet under hennes dörr kom svaret två dagar senare: saken skulle åtgärdas ”i sinom tid”.

Kur Rina i futi nën derë një shënim të sjellshëm për kaloriferin, përgjigjja erdhi pas dy ditësh: çështja do të zgjidhej “në kohën e duhur”.

Rina började sova med kappan på.

Rina filloi të flinte me pallto.

Det som fick henne att orka var kvällssamtalen med mamman, som på ett enda ”hallå” kunde höra om Rina hade ätit ordentligt.

Ajo që e mbante në këmbë ishin telefonatat e mbrëmjes me nënën, e cila e kuptonte vetëm nga një “alo” nëse Rina kishte ngrënë si duhet.

Rina svarade alltid ja, vilket inte var helt sant.

Rina thoshte gjithmonë po, gjë që nuk ishte krejt e vërtetë.

Hon levde på bröd, ost och den sortens pasta där såsen kommer i en påse.

Jetonte me bukë, djathë dhe me ato makarona që vijnë me salcën e gatshme në qese.

Först i november, efter att en professor hade beskrivit hennes första projekt som ”modigt, men inte på ett bra sätt”, frågade hon äntligen sin mamma hur man gör fyllda paprikor.

Vetëm në nëntor, pasi një profesor e quajti projektin e saj të parë “guximtar, por jo në kuptimin e mirë”, e pyeti më në fund nënën si bëhen specat e mbushur.

Mamman dikterade receptet som om hon lämnade ut statshemligheter.

Nëna ia diktoi recetën sikur t'i dorëzonte sekrete shtetërore.

Paprikorna krävde tre timmar, de flesta kastrullerna i det gemensamma köket och hela Rinas tålamod.

Specat donin tri orë, gati të gjitha tenxheret e kuzhinës së përbashkët dhe gjithë durimin e Rinës.

När de kom ut ur ugnen hade doften fyllt hela trapphuset.

Kur i nxori nga furra, era e tyre kishte mbushur gjithë shkallët e ndërtesës.

Sedan knackade det på dörren.

Pastaj dikush trokiti.

Frau Weber stod i dörren i morgonrock och tittade inte på Rina utan förbi henne, mot köket.

Te dera qëndronte zonja Weber me robdëshambër, duke vështruar jo Rinën, por përtej saj, drejt kuzhinës.

”Punjene paprike”, sa hon mjukt, och för ett ögonblick gav hennes korrekta tyska uttal vika för något äldre.

“Punjene paprike,” tha ajo butë, dhe për një çast theksi i saj i përpiktë gjerman ia la vendin diçkaje më të hershme.

Det visade sig att hon hade kommit från Zagreb som nittonåring för att studera till ingenjör och hade tillbringat sin första vinter i just det här huset.

Doli se kishte ardhur nga Zagrebi nëntëmbëdhjetë vjeçe për të studiuar inxhinieri, dhe dimrin e saj të parë e kishte kaluar pikërisht në këtë ndërtesë.

De åt vid Rinas lilla bord, och ingen av dem sa särskilt mycket.

Hëngrën te tryeza e vogël e Rinës, pa folur shumë asnjëra prej tyre.

När Frau Weber gick tog hon med sig två paprikor inslagna i folie och nämnde inte elementet med ett ord.

Kur iku, zonja Weber mori me vete dy speca të mbështjellë me letër alumini dhe nuk e përmendi fare kaloriferin.

Nästa morgon satt en man i overall på knä bredvid elementet, och under Rinas dörr fanns en lapp där det bara stod: ”I sinom tid.”

Të nesërmen në mëngjes, një burrë me kominoshe ishte gjunjëzuar pranë kaloriferit, dhe nën derën e Rinës kishte një shënim që thoshte vetëm: “Në kohën e duhur”.